VAN "GLOBAL BRAIN" NAAR "GLOBAL MIND"?
- Frans M. van Eijnatten -

Ooit heb ik ergens eens gelezen dat het menselijk brein ongeveer tien tot de tiende hersencellen telt. Zoiets valt gewoonweg niet te bevatten: een miljard samenwerkende delen! Deze cellen zijn verbonden middels een weerwar van connecties, welke constant veranderen onder invloed van het gebruik.

"Toevallig" viel mijn oog een dezer dagen op een artikel van de hand van Russell (1982), waarin gesteld wordt dat we binnenkort wellicht kunnen spreken van een "global brain". De wereldbevolking telt sinds 12 October 1999 immers zo'n 6 miljard inwoners, die via moderne communicatiemiddelen steeds meer en diverser met elkaar verbonden raken. Let op de verrassende analogie!

Nu kent iedere chaosfanaat natuurlijk Wilber's kwadrant, dat wordt gevormd door de categorieën individu versus collectief, en exterior versus interior. Een veel gepraktiseerde oefening in chaordisch denken is om van "exterior individual brain" naar "interior individual mind" te zappen. Men verlegt de aandacht daarbij van het uiterlijke (het fysieke aspect) naar het innerlijke (het psychische aspect). Eenzelfde exercitie zou men kunnen uitvoeren door te switchen van "exterior collective brain" naar "interior collective mind".

Ik had er nooit zo over nagedacht, over de mensheid als één groot chaordisch systeem, waarbij we zouden kunnen spreken van een gemeenschappelijke "global mind" waarin iedereen verbonden is in het denken. Wellicht berust dit denkbeeld op verkeerde assumpties. Maar mogelijk kan het ook een indicatie zijn van een volgend niveau van complexiteit?

Terug naar het overzicht van columns...


U wordt uitgenodigd een column te schrijven van 600-800 woorden over het thema 'chaosdenken'. Stuur uw bijdrage naar .