Opnieuw in druk verschenen:

Steps to an Ecology of Mind van Gregory Bateson

Batesonís boek is een klassieker onder de boeken die een Ďnieuwe wetenschapí aankondigden. Het verscheen in 1971 en hoewel sindsdien veel vooruitgang is geboekt in de biologie, psychologie, neurologie en kunstmatige intelligentie heeft het nauwelijks aan actualiteit ingeboet. Dat komt omdat Bateson als geen ander zich heeft beziggehouden met de relatie tussen geest en materie en de verbindende patronen. Zelfs vandaag, met de vorderingen op het gebied van chaos en complex adaptieve systemen zijn we nog altijd minder vaardig in het denken over relaties en interacties dan in het denken over entiteiten en dingen.

Volgens Bateson draagt het geestelijke (Mind) bij aan de materiŽle werkelijkheid en dus is het onzinnig om geest en materie te splitsen. Hij werd daarmee een kampioen van de tegencultuur van de jaren zestig. Daarvoor, in de jaren twintig en dertig, was hij actief als antropoloog op Bali. Hij was een van de oprichters van de cybernetica (systeemtheorie) die hij samen met mensen als Warren McCulloch, Gordon Pask, Ross Ashby, Heinz von Foerster en Norbert Wiener ontwikkelde. Hij leverde ook een belangrijke bijdrage aan de psychotherapie waarvoor hij verschillende nieuwe modellen ontwikkelde die diverse scholen inspireerden, met name de MRI Interactional school of Weakland, Paul Watzlawick en NLP (Neuro Linguistic Programming. Hij werd door vele denkers in de antipsychiatrische beweging omarmd omdat hij een nieuw model en een nieuwe epistemologie introduceerde dat een nieuw begrip opleverde voor menselijke geestesziekte en vanwege zijn ontdekking van de double bind-theorie.

Steps to an Ecology of Mind bestaat uit lezingen die over een periode van 35 jaar zijn geschreven voor verschillende doelgroepen (antropologen, psychotherapeuten, biologen) en die werden gepubliceerd in verschillende tijdschriften. Gecombineerd stellen ze een nieuwe manier van denken voor over ideeŽn en verzamelingen van ideeŽn, die Bateson Mind noemde. Pas in de jaren zestig ging hij ertoe over de verschillende onderzoekslijnen die hij in zijn wetenschappelijke werk had gevolgd (antropologie, biologie, cybernetica, sociale wetenschappen) te integreren, met het resultaat van Steps. Het boek kreeg een vervolg in Mind and Nature, dat vlak voor zijn dood Ė in 1980 - verscheen. (HN)

Gregory Bateson - Steps to an Ecology of Mind - The University of Chicago Press, Londen - Chicago, 2000. $16,20, ISBN 0-226-03905-6 (paperback).

Terug naar het overzicht