Grabbelen bij Kerstlicht

De discussie over de noodzakelijke bestuurlijke hervorming van de Europese Unie in Nice - weet u nog: een marathonzitting tot zondagochtend vijf uur voordat nieuwe stemverhoudingen waren bepaald en waarbij men vergat af te spreken waarover gestemd zou worden (sociale en fiscale harmonisatie, asielbeleid) - die discussie liep op een gegeven moment zo hoog op, dat de Duitse bondskanselier Schröder zei: "Ik word ziek als ik dit geklaag hoor. Dit heeft helemaal niets te maken met de organisatie van Europa. Dit zal me nog lang heugen. [...] Het belooft weinig goeds voor de toekomst." Het citaat is afkomstig uit het Spaanse Dagblad El Pais dat beslag wist te leggen op de notulen van de top. Frankrijk weigerde in Nice meer stemgewicht voor Duitsland dat sinds de hereniging in 1989 aanzienlijk meer inwoners heeft dan de andere grote EU-landen. Duitsland berustte uiteindelijk, maar de confrontatie met Frankrijk heeft de bilaterale betrekkingen geschaad.

Voorzitter Prodi van de Europese Commissie liet zich in een vraaggesprek met het Belgische dagblad De Standaard van afgelopen zaterdag 16 december ook kritisch uit over de top. Volgens Prodi beschouwen de lidstaten "Europa als grabbelton". Hij waarschuwt dat het de verkeerde kant op gaat als ze er niet in slagen de val van de nationale kortetermijn belangen te omzeilen. "Als ze hun horizon niet veranderen, zal het niet mogelijk zijn om de problemen van de volgende generaties op te lossen, ook in hun eigen land. Niemand wilde in Nice het risico nemen voor Europa. Alleen als er een Erika zinkt, zegt iedereen dat er een Europese aanpak moet komen." Grabbelen en Nederland deed volop mee: 1 (één) stem meer ten koste van een vertrouwensbreuk met de Belgen. Het lijkt erop dat we inmiddels zo close zijn met de Fransen, dat we op ze beginnen te lijken in Europa. Ik vraag me af of de Benelux gezamenlijk kans zou hebben gemaakt op twee, drie of vier stemmen meer, dan de solotoer van Nederland? Nice was geen vertoning en niet bepaald gewenst voorbeeldgedrag. Graaien is dat wat achterblijft op het netvlies en in de hoofden van de meeste Europeanen.  Schröder en Prodi zijn niet erg optimistisch. Is Europa werkelijk zo koersloos, zo ideeënarm dat we niets anders kunnen verzinnen dan eigen volk eerst? Waar is het gemeenschappelijk verhaal dat we als Europeanen en westerlingen, mensen, delen? Wat is anders nog het verschil tussen ons en Haider?

Ben ik te somber en word ik overmand door de donkere dagen voor Kerst? Is er licht aan het einde van de tunnel? Het gekke is dat hoe meer kerstlichtjes ik zie, des te melancholischer mijn gemoed. Soms vraag ik me af of ik niet besmet ben met een of andere variant van die koeienziekte. Of ligt het niet zo zeer aan mij en brengen de westerse leiders iedereen tot wanhoop? Laat Jezus maar snel geboren worden en de dagen groeien. (HN)

Terug naar het overzicht